น้ำมันในคอมเพรสเซอร์สกรูแบบมีน้ำมันหล่อลื่นทำงานหนักกว่าที่หลายคนคิด เพราะมันไม่ได้แค่หล่อลื่น แต่ยังระบายความร้อน ซีลช่องว่างระหว่างสกรู และต้องแยกตัวออกจากลมอัดให้ได้ พร้อมกันทั้งหมด เมื่อน้ำมันเสื่อม อาการจึงไม่ได้จบแค่การหล่อลื่น แต่กระทบทั้งอุณหภูมิและคุณภาพลมที่ออกไปใช้งาน
รอบเปลี่ยนคิดจากอะไร
▶ ตอบสั้น: รอบเปลี่ยนน้ำมันคอมเพรสเซอร์สกรูยึดคู่มือของเครื่องรุ่นนั้นเป็นหลัก โดยทั่วไปผู้ผลิตจะกำหนดไว้ 2 ชั้น คือ (1) รอบส่งตรวจ/วิเคราะห์น้ำมัน นับเป็นชั่วโมงเดินเครื่อง และ (2) รอบเปลี่ยนน้ำมันทั้งระบบ ซึ่งมักกำหนดเป็นปี — ต้องดูทั้งสองอย่างควบคู่กัน ไม่ใช่ดูชั่วโมงอย่างเดียว
เหตุผลที่ต้องมีสองชั้นก็เพราะน้ำมันเสื่อมได้จากทั้งการใช้งานและเวลา เครื่องที่เดินน้อยแต่ตั้งอยู่นานหลายปี น้ำมันก็เสื่อมจากออกซิเดชันและความชื้นได้เหมือนกัน การนับแต่ชั่วโมงจึงไม่พอ
สำหรับคอมเพรสเซอร์สกรูของ Hitachi ในซีรีส์ HISCREW NEXT / NEXT II ที่พบบ่อยในโรงงานไทย เอกสารของผู้ผลิตวางแนวทางไว้ในลักษณะเดียวกันนี้ คือให้ส่งวิเคราะห์น้ำมันตามรอบชั่วโมงที่กำหนด และเปลี่ยนน้ำมันทั้งระบบตามรอบปีที่กำหนด
สำคัญ: ตัวเลขรอบที่แน่นอนต่างกันได้ตามรุ่นย่อย ปีที่ผลิต และสภาพการใช้งาน — บทความนี้อธิบายหลักการเพื่อให้วางแผนได้ แต่ก่อนลงมือจริงต้องเปิดคู่มือของเครื่องรุ่นที่คุณใช้เพื่อยืนยันตัวเลขเสมอ ถ้าหาคู่มือไม่เจอ แจ้งรุ่นเครื่องมาทางไลน์ได้ เราช่วยดูให้ว่าควรอ้างอิงเอกสารตัวไหน
ปัจจัยที่ทำให้รอบสั้นลงกว่าคู่มือ
▶ ตอบสั้น: ตัวเลขในคู่มือตั้งอยู่บนสมมติฐานว่าใช้งานในสภาพปกติ ถ้าหน้างานจริงมีอุณหภูมิห้องเครื่องสูง ฝุ่นเยอะ ความชื้นสูง เดินเครื่องต่อเนื่องยาว หรือมีการรั่วซึม รอบจริงจะสั้นลงกว่าที่คู่มือระบุ
- อุณหภูมิห้องเครื่อง — ความร้อนเร่งปฏิกิริยาออกซิเดชันของน้ำมันโดยตรง ห้องเครื่องที่ระบายอากาศไม่ดีหรือวางเครื่องชิดผนังทำให้น้ำมันเสื่อมเร็วกว่าที่คู่มือคาดไว้
- ฝุ่นและความชื้นในอากาศที่ดูดเข้า — โรงงานที่มีฝุ่นมากหรืออากาศชื้นสูงจะพาสิ่งปนเปื้อนเข้าระบบมากกว่าปกติ ไส้กรองอากาศตันเร็วขึ้นและน้ำมันปนเปื้อนเร็วขึ้นตาม
- ชั่วโมงเดินต่อวันและรูปแบบโหลด — เครื่องที่เดินต่อเนื่อง 24 ชั่วโมงกับเครื่องที่เดินเป็นช่วง ๆ สะสมชั่วโมงต่างกันมาก และการสตาร์ต-หยุดบ่อยก็มีผลต่ออุณหภูมิในระบบ
- การรั่วซึมและการเติมชดเชย — ถ้าระบบมีรั่วแล้วเติมน้ำมันใหม่เข้าไปเรื่อย ๆ น้ำมันในระบบจะเป็นของผสมระหว่างเก่ากับใหม่ ทำให้ประเมินอายุจากชั่วโมงอย่างเดียวไม่ตรง
- สภาพไส้กรองและตัวแยกน้ำมัน — ตัวแยกน้ำมัน (oil separator) ที่เริ่มตันทำให้น้ำมันหลุดไปกับลมมากขึ้น เป็นสัญญาณที่ต้องดูควบคู่กับรอบเปลี่ยนน้ำมันเสมอ
ทำไมสูตรน้ำมันต้องตรงกับที่ผู้ผลิตกำหนด
▶ ตอบสั้น: เพราะผู้ผลิตออกแบบสูตรน้ำมันมาให้เข้ากันกับวัสดุซีล ยาง และตัวแยกน้ำมันของเครื่องรุ่นนั้นโดยเฉพาะ การใช้สูตรอื่นหรือผสมน้ำมันต่างสูตรในระบบเดียวมีความเสี่ยงเรื่องตะกอน การเกิดฟอง และความเข้ากันได้ของวัสดุ อีกทั้งหลายกรณีมีผลต่อเงื่อนไขการรับประกัน
เรื่องนี้ไม่ได้แปลว่าน้ำมันยี่ห้ออื่นคุณภาพแย่ แต่เป็นเรื่องของการจับคู่กับตัวเครื่อง ระบบคอมเพรสเซอร์สกรูมีตัวแยกน้ำมันที่ต้องทำงานร่วมกับคุณสมบัติการแยกตัวของน้ำมันตัวนั้น ถ้าคุณสมบัติไม่ตรง ผลที่ตามมาคือน้ำมันหลุดไปกับลมมากขึ้นหรืออุณหภูมิสูงขึ้น ซึ่งเห็นผลช้าและวินิจฉัยยาก
อีกจุดที่มักถูกมองข้ามคือ การเติมน้ำมันคนละสูตรลงไปชดเชย ระหว่างรอบ ตัวเลขที่เติมอาจดูไม่มาก แต่พอสะสมหลายครั้งก็กลายเป็นน้ำมันผสมในระบบโดยไม่ตั้งใจ ทางที่ปลอดภัยคือใช้สูตรเดียวกันตลอดรอบ
มีคอมเพรสเซอร์ในโรงงาน แต่ไม่แน่ใจว่าต้องใช้น้ำมันตัวไหน?
แจ้งรุ่นเครื่องและชั่วโมงเดินสะสมมาทางไลน์ได้เลย เราช่วยเช็คว่าตรงกับตัวไหนในไลน์ที่เราดูแล และแจ้งสถานะของให้ทราบ
ทักไลน์เช็คน้ำมันคอมเพรสเซอร์ปรึกษาและเทียบสเปกให้ฟรี ไม่มีข้อผูกมัด — LINE @620fnswu
สัญญาณว่าน้ำมันถึงเวลาเปลี่ยน
▶ ตอบสั้น: สัญญาณที่ควรจับตาคือ น้ำมันสีเข้มขึ้นหรือขุ่น มีกลิ่นไหม้ อุณหภูมิทำงานสูงขึ้นทั้งที่โหลดเท่าเดิม และต้องเติมน้ำมันชดเชยถี่ขึ้น — แต่วิธีที่แม่นที่สุดยังคงเป็นการส่งวิเคราะห์น้ำมันตามรอบ ไม่ใช่ตัดสินด้วยสายตา
- สีและความใส — น้ำมันเปลี่ยนเป็นสีเข้มขึ้นชัดเจนหรือขุ่น เป็นสัญญาณของการเสื่อมหรือมีน้ำปน
- กลิ่น — กลิ่นไหม้หรือกลิ่นเปรี้ยวผิดปกติบ่งชี้ว่าน้ำมันผ่านความร้อนสูงเกินไป
- อุณหภูมิทำงานสูงขึ้น — ถ้าอุณหภูมิขาออกค่อย ๆ สูงขึ้นทั้งที่โหลดเท่าเดิม อาจเป็นเพราะน้ำมันเสื่อมจนระบายความร้อนได้แย่ลง
- น้ำมันหลุดไปกับลมมากขึ้น — สังเกตจากปริมาณน้ำมันที่ต้องเติมชดเชยถี่ขึ้น หรือพบคราบน้ำมันในไลน์ลม
- ผลวิเคราะห์น้ำมัน — วิธีที่แม่นที่สุดคือส่งตัวอย่างน้ำมันวิเคราะห์ตามรอบที่คู่มือกำหนด แล้วตัดสินจากค่าจริง ไม่ใช่จากสายตา
เตรียมของก่อนถึงรอบ PM
▶ ตอบสั้น: เตรียม 3 อย่างก่อนถึงรอบ PM จะเร็วที่สุด — รุ่นเครื่องคอมเพรสเซอร์ · ชั่วโมงเดินสะสม · ปริมาณที่ใช้ต่อรอบ ถ้าหาข้อมูลไม่ครบ ถ่ายรูปฉลากถังเดิมมาก็พอเริ่มเทียบได้แล้ว
ไลน์น้ำมันคอมเพรสเซอร์ที่ GIN189 ดูแลอยู่คือ Hitachi New Hiscrew Oil Next ซึ่งเป็นน้ำมันสังเคราะห์สำหรับคอมเพรสเซอร์สกรูของ Hitachi ในซีรีส์ HISCREW NEXT / NEXT II มีบรรจุขนาด 20 ลิตรต่อถัง และมีกระป๋อง 4 ลิตรสำหรับงานเติมชดเชย
ถ้าเครื่องของคุณเป็นยี่ห้ออื่น ไลน์ที่เราดูแลอาจไม่ตรงรุ่น — ทักมาถามได้ครับ เราบอกตรง ๆ ว่ามีหรือไม่มี จะได้ไม่เสียเวลา ดูรายการทั้งหมดที่แคตตาล็อกสินค้า หรือหน้าสินค้า
สุดท้าย ข้อดีของงานคอมเพรสเซอร์คือรอบ PM คาดการณ์ได้ล่วงหน้า ต่างจากงานซ่อมฉุกเฉิน ถ้าจดรอบไว้แล้วสั่งของก่อนถึงกำหนดสักช่วงหนึ่ง ก็ไม่ต้องหยุดไลน์รอของ